![]() |
![]() |
![]() |
HISTORIA
Przylądek Rozewie wymieniany jest w przekazie z 1359 roku, czyli z XIV wieku. Niemcy
nazywali wtedy przylądek Rosenhoupt, natomiast w drugiej połowie XIX wieku
nosił już miano Rozewie. Światła na przylądku palono podobno w XVII
wieku. Można się o tym dowiedzieć ze szwedzkiej mapy, wydanej w 1696 r. Na tej mapie
oznaczono ogień palony na Rozewiu. Murowaną latarnię zbudowano tu w 1821 roku. Istnieje
przypuszczenie, że postawiona została na miejscu starszej zbudowanej w XVII wieku.
Latarnię zapalono 15 września 1822 roku. Początkowo płonął w niej olej roślinny
(rzepakowy) w specjalnych lampach, które umieszczono na wysokości 16,3 metra nad
ziemią.. Tę latarnię podwyższono i zelektryfikowano w 1919 roku. Natomiast w roku 1875
roku wybudowano drugą latarnię, oddaloną od pierwszej o 190 metrów. Odtąd, aż do
1919 roku, paliły się w Rozewiu dwie latarnie. Miało to odróżniać ten punkt
wybrzeża od Czołpina, leżącego w pobliżu miejscowości Kluki. W 1875 roku do palenia
ognia w nowej latarni używano nafty, to taki przejaw rozwoju technicznego w latarnictwie.
W 1877 roku nafta była już paliwem także w starszej latarni. Stara latarnia była
zagrożona, bowiem morskie fale podmywały klifowy brzeg, co groziło jej runięciem do
morza. To było powodem wybudowania w 1896 roku kamienno-betonowej opaski za plażą, co
powstrzymało proces abrazji i uchroniło przylądek Rozewie przed utratą latarnii. W
1910 roku podwyższono o 5 metrów i zmodernizowano latarnię oraz wygaszono sąsiednią.
Tak latarnia morska w Rozewiu dotrwała do 1978 roku. Gałęzie buków, rosnących nad
brzegiem zaczęły zasłaniać laternę. Dlatego latarnię przebudowano, dodajac stalowy
stożek i walec, o łącznej wysokości 7,96 metra. Całą konstrukcję, w tym walec o
średnicy 3,5 metra wykonała stocznia "Wisła" w Gdańsku. W tej formie
latarnia stoi do dzisiaj.
W 1944 roku na wysokości przylądka Rozewie, w czasie sztormowej pogody, zatonął
niemiecki U-boot, pozbawiony silnika i holowany przez inny statek. Czteroosobową załogę
uratowała i przechowała miejscowa ludność. Wrak łodzi podwodnej dotychczas leży na
dnie Bałtyku.
W 1963 roku założono w Rozewiu "Muzeum Latarnictwa".
Jest to filia Centralnego Muzeum Morskiego w Gdańsku. Po wprowadzeniu nowego oświetlenia
stare urządzenia przekazano muzeum. Z tą latarnią wiążą się wspomnienia o Stefanie
Żeromskim (patrz legenda). W latach 1920-1924 pisarz odwiedzał kilkakrotnie Rozewie. Jak
twierdził Leon Wzorek, latarnik, Żeromski mieszkał w pewnych okresach w pomieszczeniach
latarni. Po 1945 roku usiłował uprawdopodobnić tę informację Władysław Wzorek, brat
Leona i wstawił do pokoju łóżko, stolik i krzesła, które używane były podobno
przez Żeromskiego. Prawdopodobny pobyt pisarza w Rozewiu uczczono w czerwcu 1933 roku
tablicą wmurowaną obok wejścia do latarni. Natomiast 26.06.1938 roku urządzono i
otwarto "pokój Żeromskiego". W czasie II wojny światowej tablicę zniszczyli
Niemcy, pokój został zlikwidowany. Dopiero w 1950 roku umieszczono następną i wtedy
też nadano latarni imię Stefana Żeromskiego. Obok latarni umieszczono granitowe
popiersie pisarza autorstwa Stanisława Horno-Popławskiego. Izbę Żeromskiego odtworzono
w 1961 r. W przedsionku latarni znajduje się tablica ku czci Leona Wzorka, aresztowanego
przez Niemców 11 września 1939 i zamordowanego w pobliskiej Piaśnicy. Skromny pomnik z
kawałków granitu, obok latarni, poświęcony jest wyzwolicielom Pomorza z 1920 roku.
ADRES
Latarnia Morska Rozewie
84-104 Jastrzębia Góra
| (0-58) 74 95 42 |
| (C) Copyright by Tomasz Pyć * Wszystkie prawa
zastrzeżone.All rights reserved. 2005 |