SZCZELINY

 

....... Obserwując przez teleskop Księżyc, można w pobliżu dużych kraterów dostrzec wąskie szczeliny, które wydają się bardzo głębokie, jednak jest to tylko złudzenie. W porównaniu z szerokością 350 kilometrową, głębokość ok. 1km to niewiele.
Najszersze obiekty tego typu o najmniej stromych ścianach zwane są
dolinami,
o średnio stromych -
bruzdami,
a o najbardziej stromych -
szczelinami.
Szczeliny i bruzdy nie występują chaotycznie, gdzieniegdzie jest ich dużo, a w innych miejscach nie ma ich wcale. Najczęściej można je dostrzec na obrzeżach mórz, jak również w pobliżu dużych kraterów. Ich kształty są różne, prostoliniowe, jak i lekko wygięte w łuki, często są też załamane pod pewnym kątem.
Prawdopodobnie powstały, gdy zastygła wypełniająca dna
mórz magma, a ich powierzchnia została pokryta bardzo źle przewodzącą ciepło substancją. W tym samym czasie, wnętrze Księżyca pod wpływem rozpadu izotopów promieniotwórczych, zaczęło się ponownie rozgrzewać. W związku z tym Księżyc zaczął ponownie pęcznieć, co spowodowało lokalne pęknięcia jego skorupy na obszarach lądów, gdzie skorupa jest utworzona z substancji mniej wytrzymałych oraz w brzegowych partiach mórz, gdzie grubość warstwy zakrzepłej lawy jest mniejsza, niż w ich partiach centralnych.
Gdy ustał ten proces, rozpoczęło się stygnięcie wnętrza globu. Księżyc zaczął się kurczyć. Mimo tego, szczeliny nie zacisnęły się, gdyż otaczające je partie zewnętrznej warstwy skorupy naszego satelity, były już dostatecznie sztywne i wytrzymałe.
Prawdopodobnie, t
ak jak i inne obiekty na Księżycu, szczeliny powstały w różnych odstępach czasu. Świadczą o tym fakty, że w niektórych miejscach występują grupy szczelin, przecinające się wzajemnie. Niekiedy, w miejscach przecięcia się szczelin znajdują się kraterki. Najprawdopodobniej szczeliny powstały już po ukształtowaniu się mórz i znajdujących się na ich obrzeżach żył. Z tego wynika, że są to obiekty bardzo młode, jednak starsze od smug.

Kopuły Księżycowe